AI Woordenboek

Modellen & Architectuur

Woordenboek van AI-concepten, eenvoudig uitgelegd

34 concepten

34 concepten

Illustration: a workshop with gears of different sizes on shelves and a workbench, lit by an oil lamp

Advanced

Modellen & Architectuur

ActTail

ActTail is een onderzoeksmethode uit 2026 waarmee een taalmodel zijn minst belangrijke rekenwerk overslaat, met een eigen budget per onderdeel, voor minder kwaliteitsverlies.

Illustration: small one-eyed robots on a colourful patchwork block on a workbench, with tools and gears on the wall and a boxy robot watching

Beginner

Modellen & Architectuur

DeepSeek

DeepSeek is een Chinees AI-bedrijf met een chatbot en AI-modellen die iedereen kan downloaden, zelf kan draaien en ook commercieel mag gebruiken.

Illustration: coloured blocks on a curved conveyor passing through three glowing glass tubes, with a worker at a table and more blocks on the shelves

Advanced

Modellen & Architectuur

DeepStack-injectie

DeepStack-injectie voert een afbeelding op meerdere lagen in een AI-model in, zodat ook een klein model details zoals tabellen in documenten goed kan lezen.

Illustration: a cook folding coloured sheets at a counter while two slices of toast pop out of a glowing toaster

Advanced

Modellen & Architectuur

FlashAttention

FlashAttention laat AI-taalmodellen sneller rekenen met minder geheugen, door de videokaart minder vaak zijn trage hoofdgeheugen te laten gebruiken.

Illustration: an old man in a workshop stacking books, with a green sprout growing from the top of the stack

Beginner

Modellen & Architectuur

GPT

GPT staat voor generative pre-trained transformer: de AI-modellen van OpenAI achter ChatGPT, die tekst schrijven door te voorspellen welke woorden er komen.

Illustration: a balance scale with two jars above a group of small robots reading a glowing scroll, in a room full of bottles

Advanced

Modellen & Architectuur

GRPO (group relative policy optimization)

GRPO is een trainingsmethode waarbij een AI-model dezelfde vraag een paar keer beantwoordt en de antwoorden die boven het groepsgemiddelde scoren worden beloond.

Illustration: a robot in an apron stirring a glowing pot, with books, pictures, a sound wave and a video screen around it

Beginner

Modellen & Architectuur

Gemini Omni

Gemini Omni is een AI-model van Google, aangekondigd in mei 2026, dat video's maakt en bewerkt op basis van tekst, foto's, video en spraak.

Illustration: a craftsman in a workshop holding a glowing, many-coloured gemstone, with tools on the wall behind him

Intermediate

Modellen & Architectuur

Gemma 4

Gemma 4 is een familie gratis AI-modellen van Google (april 2026) die je op je eigen computer, server of telefoon draait, zodat je data in huis blijft.

Illustration: a man in a flat cap fitting small coloured blocks onto a model of a staircase building at a lamp-lit desk

Intermediate

Modellen & Architectuur

LoRA (low-rank adaptation)

LoRA is een goedkope manier om een AI-model bij te trainen: het model zelf blijft ongewijzigd en je traint een kleine adapter die het afstemt op jouw taak.

Illustration: people gathered around a glowing machine in which coloured snake-like tubes wind between stacks of paper

Advanced

Modellen & Architectuur

Mamba

Mamba is een bouwwijze voor AI-taalmodellen die tekst leest met een geheugen van vaste grootte, zodat lange teksten minder geheugen kosten dan bij een transformer.

Illustration: three glowing blocks stacked with a ladder against them, surrounded by tools, blueprints and shelves of small blocks

Intermediate

Modellen & Architectuur

MiniMax-M2

MiniMax-M2 is een reeks AI-taalmodellen die MiniMax vanaf oktober 2025 uitbracht, gebouwd voor programmeren en voor agents die met tools taken uitvoeren.

Illustration: a figure reading a scroll while four others work at a table beside an open book with a cloud rising from it

Advanced

Modellen & Architectuur

Nemotron-Labs Diffusion

Nemotron-Labs Diffusion is een familie downloadbare taalmodellen van NVIDIA (mei 2026) die meerdere woorden tegelijk kan schrijven, waardoor antwoorden sneller komen.

Illustration: a craftsman adding a few coloured threads to a large tree-shaped drawing, with spools of thread on the workbench

Intermediate

Modellen & Architectuur

PEFT (parameter-efficient fine-tuning)

PEFT is een groep methoden die een AI-model aan je taak aanpassen door alleen een kleine toevoeging of een klein deel ervan te trainen, wat fine-tuning veel goedkoper maakt.

Illustration: a robot with a torch searching a bookshelf

Intermediate

Modellen & Architectuur

RAG (retrieval-augmented generation)

Met RAG zoekt een AI-assistent eerst in je eigen documenten voordat hij antwoordt, zodat het antwoord op jouw informatie steunt en minder vaak verzonnen is.

Illustration: a person handing a glowing star to a robot across a workbench

Advanced

Modellen & Architectuur

RLHF (reinforcement learning from human feedback)

RLHF is een trainingsstap waarbij mensen antwoorden van een taalmodel vergelijken, zodat het model leert antwoorden te geven die mensen verkiezen, zoals bij ChatGPT.

Illustration: an owl in a workshop surrounded by gears, lamps and tools

Intermediate

Modellen & Architectuur

Adaptive thinking in AI

Bij adaptive thinking bepaalt een AI-model per vraag of en hoe lang het nadenkt voordat het antwoordt, zodat makkelijke vragen snel gaan en moeilijke meer aandacht krijgen.

Illustration: an owl with glasses in a library, stringing glowing beads one by one from a bowl

Intermediate

Modellen & Architectuur

Autoregressieve generatie

Autoregressieve generatie is hoe een taalmodel tekst schrijft: steeds één stukje erbij, gekozen op basis van alles wat er al staat, tot het antwoord af is.

Illustration: a baker taking letter-shaped loaves from the oven, with a branching diagram on the wall

Intermediate

Modellen & Architectuur

Beam search

Beam search laat een AI-model meerdere halve zinnen tegelijk openhouden en kiest aan het eind de waarschijnlijkste, zoals in vertaal- en spraakherkenningstools.

Illustration: cooks in chef's hats passing labelled jars to each other in front of a pantry shelf

Advanced

Modellen & Architectuur

KV-cache

De KV-cache is waar een taalmodel zijn tussenresultaten bewaart tijdens het schrijven, zodat het niet voor elk nieuw woord alle eerdere tekst opnieuw verwerkt.

Illustration: a smiling chef presents a plate of doughnuts while a second chef with glasses inspects one closely

Intermediate

Modellen & Architectuur

GAN (generative adversarial network)

Een GAN is een AI-techniek waarbij een vervalser en een controleur elkaar trainen, tot de vervalser beelden maakt die echt lijken, zoals foto's van mensen die niet bestaan.

Illustration: a clay robot in a workshop with a gear, a lever switch and an arch on the workbench

Intermediate

Modellen & Architectuur

Activatiefunctie

Een activatiefunctie is de kleine rekenregel in een neuraal netwerk die bepaalt hoeveel van elk signaal doorgaat, zodat het model meer leert dan rechte lijnen.

Illustration: a painter at an easel in front of a cloud of coloured mist, with a small finished painting beside him

Intermediate

Modellen & Architectuur

Diffusiemodel

Een diffusiemodel is een soort AI die beelden maakt door te beginnen met willekeurige ruis en die stap voor stap weg te halen, gestuurd door een tekstprompt.

Illustration: an arched bookcase with a curved bench and stacks of paper on one side and an old printing press on the other

Intermediate

Modellen & Architectuur

Encoder-decoderarchitectuur

Een encoder-decoder is een AI-ontwerp met twee helften: de encoder leest de hele invoer, de decoder schrijft daarmee de uitvoer, zoals een vertaling.

Illustration: a large brain with tools hanging beneath it, above a person bent over a scroll in a room full of scrolls

Intermediate

Modellen & Architectuur

Foundation model

Een foundation model is een groot AI-model dat op brede data is getraind, zoals de modellen achter ChatGPT, en dat bedrijven aanpassen voor veel verschillende taken.

Illustration: small machines on workbenches linked by conveyor belts, one of them wearing a chef's hat

Intermediate

Modellen & Architectuur

Mixture-of-experts-model (MoE)

Een mixture-of-experts-model bestaat uit veel delen waarvan er per woord maar een paar werken, zodat een groot model rekent als een veel kleiner model.

Illustration: a squirrel juggling three nuts in a machine room full of gears, gauges and a glowing screen

Advanced

Modellen & Architectuur

State space model (SSM)

Een state space model is een type AI-model dat data leest met een samenvatting van vaste grootte, zodat lange teksten minder geheugen kosten dan bij een transformer.

Illustration: a robot and a child reading a book in a library, under glowing books linked by threads

Intermediate

Modellen & Architectuur

Transformer

Een transformer is het type AI-model achter ChatGPT en de meeste andere chatbots: het leest een hele tekst in één keer en bepaalt welke woorden bij elkaar horen.

Illustration: two globes on a library shelf linked by streaks of light, one glowing like a network of veins, with a squirrel beside them

Advanced

Modellen & Architectuur

Bicameral Model

Het Bicameral Model is een onderzoeksontwerp uit mei 2026 waarin twee AI-taalmodellen als paar werken en interne signalen uitwisselen in plaats van tekst.

Illustration: three cooks at a kitchen table, each busy with their own ingredients

Advanced

Modellen & Architectuur

Attention-mechanisme

Het attention-mechanisme laat een AI-taalmodel uitzoeken welke woorden in een tekst bij elkaar horen, zoals naar welk eerder woord "die" of "hij" verwijst.

Illustration: a workshop press that turns a large numbered block into a small one, with shelves of numbered jars behind it

Intermediate

Modellen & Architectuur

Kwantisatie

Kwantisatie maakt een AI-model kleiner door zijn getallen minder precies op te slaan, zodat het op goedkopere hardware draait, ten koste van wat kwaliteit.

Illustration: a chef pointing at a recipe book while a small green creature reads along

Intermediate

Modellen & Architectuur

Modeldistillatie

Bij modeldistillatie leert een klein AI-model de antwoorden van een groot model na, voor een vaste taak goedkoper en sneller, meestal met wat verlies aan kwaliteit.

Illustration: a robot chef stirring a pot beside an open book in a library

Intermediate

Modellen & Architectuur

Perplexity in NLP

Perplexity is een score voor hoe goed een taalmodel tekst voorspelt: hoe lager het getal, hoe minder het model verrast was door de woorden die echt volgden.

Illustration: a squirrel lining up wooden blocks on a library desk under colourful wavy ribbons

Advanced

Modellen & Architectuur

Positional encoding

Positional encoding vertelt een taalmodel op welke plek elk woord in een tekst staat, zodat het de volgorde meeweegt: "hond bijt man" is iets anders dan "man bijt hond".

Illustration: a woodworker under a desk lamp carving small wooden models of a chair, a clock and cabinets

Advanced

Modellen & Architectuur

Speculative decoding

Speculative decoding laat een groot AI-model sneller schrijven: een klein model raadt de volgende woorden, en het grote model controleert die gokken in één stap.