SynthID

SynthID is een onzichtbaar watermerk dat Google toevoegt aan afbeeldingen, video, audio en tekst die met zijn AI-tools zijn gemaakt. Mensen zien of horen het niet, maar software kan het later opsporen, ook nadat een afbeelding is bijgesneden of gecomprimeerd. Voor een bedrijf beantwoordt het één vraag over een verdachte foto of clip: is die gemaakt met een AI-tool die SynthID gebruikt? Dat iets echt is, kan het niet bewijzen.

Hoe werkt het?

Google DeepMind introduceerde SynthID in augustus 2023 voor afbeeldingen van zijn model Imagen op Google Cloud, met het watermerk in de pixels zelf. Inmiddels dekt het vier soorten content:

• Afbeeldingen en video: het merkteken wordt bij het maken toegevoegd en is ontworpen om bijsnijden, filters, andere framerates en compressie met kwaliteitsverlies te overleven.
• Audio: het merkteken wordt in een spectrogram geschreven, een beeld van hoe de frequenties in een geluid in de tijd veranderen, en is ontworpen om toegevoegde ruis, MP3-compressie en snelheidsveranderingen te overleven. Het geldt voor audio uit Lyria, waaronder de Lyria 3-muziek die de Gemini-app sinds februari 2026 maakt, en uit de podcastfunctie van NotebookLM.
• Tekst: een taalmodel kiest elk volgend token op basis van kansen, en SynthID verschuift die kansen een beetje, zodat de woordkeuze een statistisch patroon draagt.

Dathathri e.a. beschreven de tekstmethode in oktober 2024 in Nature. Die verandert alleen hoe het volgende token wordt gekozen, voor de detectie is het model zelf niet nodig, en een live test met bijna 20 miljoen antwoorden van Gemini liet geen kwaliteitsverlies zien. De tekstversie is open source en beschikbaar in Hugging Face Transformers.

Wie gebruikt het, en hoe controleer je het?

Google zegt sinds 2023 meer dan 100 miljard afbeeldingen en video's en 60.000 jaar aan audio van een watermerk te hebben voorzien (Google, mei 2026). In mei 2026 begon OpenAI SynthID toe te voegen aan afbeeldingen uit ChatGPT, Codex en zijn API, naast C2PA-metadata, en in juli 2026 ook aan audio. Volgens Google gaan ook Kakao en ElevenLabs het gebruiken.

Om een bestand te controleren, upload je het in de Gemini-app en vraag je of het met AI van Google is gemaakt. In mei 2026 bracht Google dezelfde controle naar Search, via Lens, AI Mode en Circle to Search, en Chrome volgt. De verificatietool van OpenAI zoekt naar zijn eigen SynthID- en C2PA-signalen, en Google Cloud biedt bedrijven een AI Content Detection API, gestart met een groep vertrouwde partners.

Waar schiet het tekort?

• Het markeert alleen content van tools die het gebruiken. Geen watermerk vinden bewijst niets; de tool van OpenAI trekt daarom geen conclusie als hij geen signaal vindt.
• Google noemde SynthID bij de lancering niet waterdicht tegen extreme bewerking van afbeeldingen. Bij tekst werkt het watermerk minder goed bij feitelijke antwoorden en veel zwakker na grondig herschrijven of vertalen, en het is volgens de makers niet gebouwd om vastberaden kwaadwillenden direct tegen te houden.
• Metadata zoals C2PA Content Credentials bevat meer informatie, maar gaat makkelijk verloren, bijvoorbeeld bij een screenshot. Daarom gebruikt OpenAI beide.

Wat eist de EU?

Sinds 2 augustus 2026 verplicht de AI-verordening aanbieders van generatieve AI om uitvoer machineleesbaar en herkenbaar te markeren (artikel 50, lid 2). Systemen die al vóór die datum op de markt waren, hebben door de AI-omnibus tot 2 december 2026. De verordening noemt watermerken als één mogelijke techniek, naast metadata, cryptografische methoden en vingerafdrukken.

Voorbeeld

Stel: een webshop krijgt een retourverzoek met een foto van een kapotte vaas. Een medewerker uploadt de foto in de Gemini-app en vraagt of die met AI is gemaakt. Vindt Gemini een SynthID-watermerk, dan is de foto met AI gemaakt of bewerkt en vraagt de winkel om meer bewijs. Wordt niets gevonden, dan kan een andere tool de foto nog steeds hebben gemaakt, dus is de controle één signaal naast andere.